Mulohazalar Hikoyalar Haqida Mashg'ullik Reports Hozir qo'shiling
U-Reportga qo'shiling, Sizning fikringiz muhimdir.
STORY
Jizzaxda IT qanday rivojlanmoqda?

Jizzaxda IT qanday rivojlanmoqda?

 

U-Report Jizzax viloyati hokimligi va “Yuksalish” UMH bilan hamkorligida yoshlar o‘rtasida so‘rov o‘tkazdi.  

 

So’rov maqsadi: Yoshlarni IT sohasiga jalb qilish va zarur shart-sharoitlarni yaratish uchun axborot texnologiyalarini (IT) o’rganishga bo’lgan ehtiyojlarini aniqlash.

 

So’rov natijalari: IT sohasini o’rganishda mavjud reja va dasturlarni takomillashtirish va IT sohasiga ko’proq yoshlarni jalb qilish uchun zarur.

 

So’rov geografiyasi: Jizzax viloyati

 

Respondentlarning soni: taxminan 4000 U-Report foydalanuvchilari.

 

 

 

SO’ROVNING ASOSIY NATIJALARI:

1.    Respondentlar kompyuter va kompyuter dasturlaridan foydalanishni qayerda organyapsiz/organgansiz degan savolga quyidagicha javob berishdi:

1)         48% - faqat o'qishda (maktab yoki OTM)

2)         21% - mustaqil ravishda

3)         7% - do'stlar/yaqinlarim yordamida.

2.    Jizzax viloyatida respondentlarning 12%i kompyuterdan foydalanishni bilmayman, deb javob bergan. Shu bilan birga, yigitlarga nisbatan (9%) qizlar o'rtasida bu ko'rsatkich deyarli 2 barobar yuqori – 16%.

3.    O'g'il bolalarga (16%) nisbatan deyarli 2 barobar kamroq qizlar o'zlarining kompyuter va asosiy dasturlarni bilishi bo’yicha umumiy bilimlarini a'lo (9%) deb baholaydilar.

4.    U-Reportyorlarning 89%i kompyuter va asosiy dasturiy ta'minot ko'nikmalarini yaxshilashni xohlaydi.

5.    Respondentlarning 88%i veb-saytlar, ilovalar, grafik va dizayn ishlab chiqish uchun maxsus dasturlarni o'rganishni xohlaydi.

6.    Respondentlarning 85%i frilanser kim ekanligini bilmadi va faqat 15%i to‘g‘ri javob beroldi.

7.    Jizzax viloyatidagi respondentlar ITda frilanserlik uchun eng jozibali sohalarni nomlashdi:

1)   Saytlar (18%) va ilovalar(15%) ishlab chiqish

2)   Veb-dizayn (11%)

3)   O'yinlarni ishlab chiqish va axborot xavfsizligi (10%).

8.    Shu bilan birga, qizlar o‘rtasida o‘g‘il bolalarga nisbatan veb-dizayn (17%), SMM (9%), IT administratori (11%) kabi sohalar yetakchilik qilmoqda. Yigitlar orasida esa ilovalarni ishlab chiqish (18%), oʻyinlarni ishlab chiqish (14%), veb-saytlar yaratish ko’proq tanlandi.

9.    Hokimiyat IT sohasini rivojlantirishni qanday qo'llab-quvvatlashi mumkinligi haqidagi savolga eng ommabop javoblar quyidagilar bo’ldi:

1)   Sifatli Internet bilan ta'minlash (17%)

2)   ITga ko'proq o'qituvchilarni jalb qilish (16%)

3)   Bepul onlayn kurslar yaratish (15%)

4)   Ko'proq IT maktablarini ochish (14%)

5)   Noutbuklarni sotib olish uchun foizsiz kreditlar berish (11%).

 

Eng ko'p respondentlar Jizzax shahri (21%), Sharof Rashidov (14%) va Baxmal (12%) tumanlariga to'g'ri keldi. Eng kam respondentlar Yangiobod (1%) dan ishtirok etdi.


  

Respondentlar orasida gender nisbatida ayol vakillari respondentlarning 46%ini tashkil etdi, erkaklar esa 54%ini tashkil etdi.

Respondentlarning o'rtacha yoshi 19 yosh. Shuningdek, yosh bo‘yicha respondentlarning 55%ini 18 yoshgacha, 45%ini esa 19 yoshdan 35 yoshgacha bo‘lganlar tashkil etgan.


Respondentlar kompyuter va kompyuter dasturlari bilan ishlashni qayerdan o'rgangan yoki o'rganmoqdalar degan savolga javob berishdi:

1)      48% - faqat o'qishda (maktab yoki OTM)

2)      21% -mustaqil ravishda

3)      7% - do'stlar/yaqinlarim yordamida.

Shu bilan birga, respondentlarning 12%i kompyuterdan foydalanishni bilmayman, deb javob bergan. Shuni ta'kidlash kerakki, kompyuterdan foydalanishni bilmaydigan qizlar ulushi o'g'il bolalarga nisbatan (9%) deyarli 2 barobar ko'p – 16%.

Qizlarga nisbatan (18% va 4%) ko'proq yigitlar mustaqil ravishda (24%) yoki pullik kurslarda (7%) o’qishadi. IT parklar ulushi atigi 2%ni tashkil etdi.

4% so'rov ishtirokchilari Boshqa javobini tanladi va o'z variantlarini yozdi:

- uydagilardan o'rganaman

- maktabda ixtisoslashgan sinflarda

- IT markazida.

 

Hududiy kesimida, eng ko’p o’qishida o’rganganlar Do’stlikda (58%) va eng kami Zafarobodda (37%).

Kompyuter ishlatishni bilmayman degan javoblar eng ko’p G’allorol, Zafarobod (17%) va Zomin tumanlarida (16%), eng kami esa Do'stlik – 7% da qayd etilgan.

Pullik kurslarda kompyuterni o'rganganlarning ko’pchiligi Jizzax shahri, Baxmal va Yangiobod tumanlariga to’gri kelgan (7% dan).

Hudud

Faqat o’qish joyimda (maktab, OTM)

Kompyuterni ishlatishni bilmayman

Mustaqil o’zim

Pullik kurslarda

Do’stlar/ yaqinlarim yordamida

IT parkning bepul kurslarida

Boshqa

Arnasoy

48

10

20

6

5

4

5

Baxmal

52

12

18

7

5

3

3

Do’stlik

58

7

19

3

7

3

2

Forish

46

11

22

6

8

2

5

G’allaorol

43

17

23

5

5

2

5

Jizzax shahri

43

9

25

7

8

3

4

Mirzacho’l

57

11

23

3

1

1

3

Paxtakor

48

12

18

6

6

4

7

Sharof Rashidov

51

15

19

4

6

2

3

Yangiobod

41

15

30

7

2

2

2

Zafarobod

37

17

26

2

10

0

9

Zarbdor

52

14

16

4

6

2

5

Zomin

41

16

23

5

8

2

4

 

So‘rov ishtirokchilari IT darslari sifatini quyidagicha baholagan: 15%i a’lo, 25%i yaxshi, 24%i o‘rtacha va 10%i yomon.

Jinsga ko‘ra, qizlarga (8%) nisbatan ko‘proq o‘g‘il bolalar (12%) IT darslari sifatini yomon deb baholagan.


Hududlar kesimida respondentlar IT-darslar sifatini eng yuqori baholaganlar: Arnasoy (28%i a’lo deb  javob berdilar) va Doʻstlik tumanlarida (23%), eng yomon baholaganlar – Yangiobod (15% sifati yomon deb javob bergan), Mirzachoʻl (14%), Gʻallaorol va Zafarobod tumanlarida (har biri 13%dan).

2 Jadval. Siz hozir o’qiyotgan joyda IT darslarining sifatini qanday baholaysiz?

 

A’lo

Yaxshi

O’rta

Yomon

ITni ancha avval o’rganganman

ITni hali o’rganma-yapman

Javob berish qiyin

Arnasoy

28

17

21

11

0

15

8

Baxmal

13

31

26

11

1

13

5

Do'stlik

23

34

23

6

2

10

2

Farish

12

29

27

7

1

18

5

G’allararol

11

23

25

13

2

18

8

Jizzax shaxri

17

22

23

9

3

20

5

Mirzacho’l

16

20

26

14

2

21

2

Paxtakor

12

19

35

10

2

17

5

Sharof Rashidov

15

24

21

11

3

19

8

Yangiobod

11

39

15

15

2

13

4

Zafarobod

11

24

20

13

1

28

3

Zarbdor

10

22

24

11

4

19

11

Zomin

15

23

22

9

3

19

9

 

Respondentlar kompyuter va asosiy dasturlaridan (Word, Excel) foydalanish bo'yicha o'zlarining umumiy bilimlarini o'rtacha 39% va 10% yomon deb baholagan.

Shu bilan birga, o'g'il bolalarga (16%) nisbatan deyarli 2 barobar kam qizlar o'zlarining boshlang’ich bilimlarini a'lo (9%) deb baholagan.

 

Tumanlar kesimida Jizzax shahrida (21%), Arnasoy – 16% va Mirzacho'lda boshlangich bilimlarini alo deb baholaydilar (15%), eng yomoni Paxtakor va G'allaorol tumanlarida (yomon – 15%).

3 Jadval. Kompyuterdan foydalanish ko'nikmalaringiz va umumiy dasturlar (Word, Excel) haqidagi bilimlaringizni qanday baholaysiz?

 

A’lo

Yaxshi

O’rta

Yomon

Javob berish qiyin

Kompyuterni ishlatishni bilmayman

Arnasoy

16

26

41

5

2

9

Baxmal

10

32

41

9

2

6

Do’stlik

13

34

38

8

3

4

Forish

14

28

39

11

4

5

G’allaorol

8

30

39

14

2

7

Jizzax shaxri

19

29

36

10

2

4

Mirzacho’l

15

31

41

6

3

5

Paxtakor

11

31

38

15

1

4

Sharof Rashidov

10

31

39

11

2

6

Yangiobod

12

29

46

7

2

2

Zafarobod

11

26

42

11

3

7

Zarbdor

12

32

37

10

3

6

Zomin

11

29

42

10

2

7

 

Umuman olganda, U-Reportyorlarning 89%i kompyuter va asosiy dasturlari bo’yicha ko'nikmalarini yaxshilashni xohlashgan. Respondentlarning 2%i bu sohada yetarli bilimga ega bo'lganligi sababli xohlamayman, deb javob berdi. Yana 5%i bunga vaqtlari yo'qligini aytishgan.


Hududlar kesimida eng ko'p kompyuter va umumiy dasturlar boyicha ko’nikmalarini yaxshilashni hohlaganlar Do'stlik (93%), Zomin, Arnasoy va Baxmal tumanlarida (o'rtacha 92%) boldi. Respondentlar orasida eng kam xohlovchilar Paxtakor tumanidan (84%).


Flowchart: Data: Mirzacho'l

Flowchart: Data: Sharof RashidovFlowchart: Data: Jizzax shahriFlowchart: Data: Paxtakor

Respondentlarning 88%i veb-saytlar, ilovalar, grafika va dizaynni ishlab chiqish uchun maxsus dasturlarni o'rganishni xohlaydi.

Hududlar bo‘yicha bu ko‘rsatkich o‘zgarib turadi: “Paxtakor”da 83% dan Arnasoyda 93% gacha.

 

Flowchart: Data: ZarbdorFlowchart: Data: Forish

Respondentlarning 53%i frilanser kim ekanligini bilmasliklarini aytishdi va faqat 15%i bu buyurtmalarni  masofadan turib ishlovchi ekanligini ko'rsatib, to'g'ri javob bergan.

Shu bilan birga, bu ko’rsatkich qizlar orasida (59%) yigitlarga qaraganda (49%) yuqoriroq. Respondentlarning 19%i frilanser "IT sohasi mutaxassisi" deb hisoblashgan.


Jizzax viloyatidagi respondentlar quyidagilarni IT sohasida frilanserlik uchun eng yaxshi yo‘nalishlar deb belgiladilar:

1.       Veb-saytlar (18%) va ilovalarni ishlab chiqish (15%)

2.       Veb-dizayn (11%)

3.       O'yinlarni ishlab chiqish va axborot xavfsizligi (har biri 10%).

Shu bilan birga, qizlar o'rtasida yigitlarga nisbatan veb-dizayn (17%, bu yigitlarga qaraganda 10%ga ko'proq), SMM (9% va 7%), tizim administratori (11% va 5%) kabi sohalar yetakchilik qilmoqda.

Yigitlar orasida esa ilovalarni ishlab chiqish (18% va 11%), oʻyinlarni ishlab chiqish (14% va 6%), veb-saytlarni ishlab chiqish yetakchilik qilmoqda.


Respondentlarning yana 9%i o'z variantlarini bildirgan, jumladan:

·       robotlarni ishlab chiqish

·       IT biznes

·       onlayn hujjatlar bilan ishlash.

Quyida Jizzax viloyatidagi respondentlarning IT-sohasidagi qiziqishlari ko'rsatilgan jadval keltirilgan:

Hududlar bo‘yicha sayt va ilovalarni ishlab chiqishga eng ko‘p qiziqish Baxmalda – jami 44%, Arnasoy va G‘allaorolda veb-dizayn (har birida 16%ga yaqin), Do‘stlik va Mirzacho‘lda o‘yinlarni ishlab chiqish – 15%, axborot xavfsizligi bo‘yicha Forish va G‘allaorolda – 15%.

 

Saytlarni ishlab chiqish

Veb-dizayn

Ilovalarni ishlab chiqish

O’yinlarni ishlab chiqish

Axborot xavfsizligi

Boshqa

Tizim administrator

ITda hech biri

Moushn dizayn va 3D

SMM

Arnasoy

15

16

13

13

10

14

8

4

1

6

Baxmal

22

7

22

10

8

8

7

5

3

7

Do’stlik

19

14

14

15

9

7

5

5

4

9

Forish

21

9

11

3

15

7

15

5

3

11

G’allaorol

17

15

13

6

14

6

10

5

6

8

Jizzax shahri

17

11

11

12

9

8

7

4

9

12

Mirzacho’l

19

11

18

14

9

11

7

1

2

8

Paxtakor

12

11

16

12

8

8

7

7

11

8

Sharof Rashidov

16

11

15

12

9

11

8

6

5

7

Yangiobod

18

15

21

0

3

9

9

6

15

6

Zafarobod

19

8

15

10

12

5

10

4

9

8

Zarbdor

17

10

14

10

9

19

7

5

5

4

Zomin

16

14

17

9

12

8

7

4

8

6











Hokimlik axborot texnologiyalari sohasini rivojlantirishni qanday qo‘llab-quvvatlashi mumkinligi haqidagi savolga eng ommabop javob quyidagilar bo’ldi:

1)      Sifatli internet bilan ta'minlash (17%)

2)      IT sohasiga koʻproq oʻqituvchilarni jalb qilish (16%)

3)      Bepul onlayn kurslarini yaratish (15%)

4)      Ko'proq IT maktablarini ochish (14%)

5)      Noutbuk sotib olish uchun foizsiz kreditlar berish (11%).

Eng kam javoblar o'quv materiallari bilan ta’minlash (4%) va kompyuterlardan bepul foydalanish (4%) bo’ldi.

Alohida taklif qilingan javoblar orasida (5%) quyidagilar bo’ldi:

- keraksiz darslarni IT bilan almashtirish

- maktablarni kompyuterlar bilan ta'minlash

- maktablarda WI-FI o'rnatish va hokazo.

 

Hududiy kesmda, turli tumanlardan respondentlar Jizzax viloyati hokimligidan quyidagi yordam so‘rashadi:

 

Ko’proq IT maktab-larini

ochish

Bepul onlayn kurslarni yara

tish

Sifatli inter

net bilan ta’minlash

IТga ko’proq o’qituv-chilarni jalb qilish

Noutbuk sotib olishga %siz kredit berish

IT darslar o’tish uslubini o’zgar-tirish

O’quv materiallari bilan ta’minlash

Muvaffa-

qiyatli dasturchi-

lar bilan uchrashuv-lar

Kompyu-terlardan

bepul foydalanish

Boshqa

Arnasoy

19

15

11

16

11

8

8

4

5

1

Baxmal

13

14

18

17

10

6

2

8

5

7

Do’stlik

15

17

16

17

7

6

5

7

5

3

Forish

13

18

13

19

17

4

3

7

2

4

G’allaorol

18

16

17

17

8

4

3

7

4

6

Jizzax shahri

13

14

21

16

10

5

3

9

4

5

Mirzacho’l

8

13

17

12

15

9

4

7

7

6

Paxtakor

12

12

21

18

7

5

3

9

5

7

Sharof Rashidov

13

16

17

14

13

6

4

8

3

5

Yangiobod

19

16

13

13

13

6

3

6

6

6

Zafarobod

15

11

19

10

12

8

8

7

5

4

Zarbdor

14

19

15

15

7

6

6

9

4

5

Zomin

16

15

15

18

13

4

4

6

3

4

 

Izoh: So'rovnomalar natijasida olingan ma'lumotlar YUNISEFning fikri emas,  reprezentativ hisoblanmaydi, va U-Reportning ushu so'rovida ishtirok etgan respondentlarning fikrlarini aks ettiradi.

 

 

Ijobiy ijtimoiy o'zgarishlarga erishishda yoshlarning fikrlarini qanday qo'llayotganimizni raqamlarda ko'ring.
MASHG'ULLIK BAYONI
UNICEF logo